-
-
SÖĞÜT AĞACI ( THE WİLLOW TREE )
Seyfullah Güneş -
TAVSİYE FİLMLER
Seyfullah Güneş
SURPAC etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
SURPAC etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
3 Ocak 2015 Cumartesi
AÇIK OCAK TASARIMI
Daha önceki videolardan verileri oluşturmuştuk şimdi ise açık ocak tasarımı yapalım.
açık ocak tasarım videosu
sizde videoları izleyerek uygulama yapabilirsiniz.
açık ocak tasarım videosu
sizde videoları izleyerek uygulama yapabilirsiniz.
SURPAC HACİM HESABI
Hacim hesabı
yapabilmek için surfaces->volumes->report volume of solids yolu takip
edilir.
Toplam hacim: 443861.5 m3 tür.
Açılan pencereye hacim rapor
dosyasının ismini yazarak apply’e tıklanarak hacim hesaplanır.
1) X Minimum: 93983.818 X Maximum: 94110.610
Y Minimum: 51150.949 Y Maximum:
51227.901
Z Minimum: 1034.452 Z Maximum: 1076.475
Surface area: 10932
Volume : -18297 m3
0-30 m arası için kesitler, hacim ve 3
boyutlu cevher modeli.
2) X
Minimum: 93879.256 X Maximum: 93936.982
Y Minimum:
51377.895 Y Maximum: 51429.361
Z Minimum:
1008.879 Z Maximum: 1031.172
Surface
area: 4501
Volume :
16249 m3
3) Volume : 25746.5 m3 “2 ve 4” numaralı
hacimlerin ortalaması olarak hesaplanmıştır.
4)
X Minimum: 93898.898 X Maximum: 93994.888
Y Minimum:
51360.876 Y Maximum: 51472.390
Z Minimum:
1006.427 Z Maximum: 1034.405
Surface area: 9480
Volume :
35244 m3
5) X Minimum: 93902.798 X Maximum: 94040.305
Y Minimum:
51364.844 Y Maximum: 51472.390
Z Minimum:
1007.053 Z Maximum: 1034.405
Surface
area: 12680
Volume : 55458 m3
6) X Minimum:
93943.273 X Maximum: 94043.759
Y Minimum:
51366.804 Y Maximum: 51460.731
Z Minimum:
1005.287 Z Maximum: 1030.834
Surface
area: 7302
Volume :
18980 m3
7) X Minimum:
93980.446 X Maximum: 94112.703
Y
Minimum: 51338.671 Y Maximum: 51455.024
Z
Minimum: 1005.287 Z Maximum: 1033.722
Surface area: 10121
Volume
: 22326 m3
8) X Minimum:
94031.890 X Maximum: 94112.703
Y
Minimum: 51338.671 Y Maximum: 51451.271
Z
Minimum: 1006.147 Z Maximum: 1033.722
Surface area: 7693
Volume
: 16837 m3
9) X Minimum:
94044.277 X Maximum: 94079.445
Y
Minimum: 51427.028 Y Maximum: 51451.271
Z
Minimum: 1006.147 Z Maximum: 1027.286
Surface
area: 1732
Volume :
3066 m3
30-60 m arası
kesitler, hacim ve cevherin 3 boyutlu modeli.
10) X Minimum: 94004.656 X Maximum: 94158.264
Y
Minimum: 51371.874 Y Maximum: 51476.974
Z
Minimum: 980.506 Z Maximum: 1001.296
Surface area: 3976
Volume
: 2281 m3
11) X Minimum: 93985.324 X Maximum: 94158.264
Y
Minimum: 51370.696 Y Maximum: 51476.974
Z
Minimum: 980.506 Z Maximum: 1001.402
Surface area: 14399
Volume
: 23181 m3
12) X Minimum: 93949.284 X Maximum: 94078.074
Y
Minimum: 51365.338 Y Maximum: 51465.402
Z
Minimum: 981.328 Z Maximum: 1002.260
Surface area: 9645
Volume
: 27151 m3
13) X
Minimum: 93903.367 X Maximum: 94038.690
Y
Minimum: 51360.415 Y Maximum: 51473.445
Z
Minimum: 975.867 Z Maximum: 1005.281
Surface area: 15394
Volume
: 69266 m3
14) X Minimum: 93903.367 X Maximum: 93988.140
Y
Minimum: 51360.415 Y Maximum: 51473.445
Z
Minimum: 975.867 Z Maximum: 1005.281
Surface area: 10438
Volume
: 27213 m3
60-90 m arası
kesitler, hacim ve cevherin 3 boyutlu şekli.
15) X Minimum: 94007.844 X Maximum: 94079.308
Y
Minimum: 51426.639 Y Maximum: 51482.663
Z
Minimum: 949.867 Z Maximum: 969.132
Surface area: 3146
Volume
: 5396 m3
16) X Minimum: 94029.409 X Maximum: 94079.308
Y
Minimum: 51426.417 Y Maximum: 51450.738
Z
Minimum: 952.193 Z Maximum: 969.132
Surface area: 1994
Volume
: 4338 m3
17) X Minimum: 93979.882 X Maximum: 94078.314
Y
Minimum: 51366.565 Y Maximum: 51455.420
Z
Minimum: 949.364 Z Maximum: 971.663
Surface area: 5646
Volume
: 10133 m3
18) X Minimum: 93937.573 X Maximum: 94078.314
Y
Minimum: 51358.739 Y Maximum: 51455.420
Z
Minimum: 940.345 Z Maximum: 971.663
Surface area: 12090
Volume
: 31031 m3
19) X Minimum: 93913.841 X Maximum: 94032.351
Y
Minimum: 51358.739 Y Maximum: 51454.061
Z
Minimum: 936.144 Z Maximum: 972.607
Surface area: 11749
Volume : 31668 m3
Toplam hacim: 443861.5 m3 tür.
KUYULARIN GÖRÜNTÜLENMESİ
Yapılacak bütün modellemeler
de oluşturulan ddb dosyası kullanılacaktır.
Kuyuların görüntülenmesi için database->display->drillholes yolu izlenir
Kuyuların görüntülenmesi için database->display->drillholes yolu izlenir
Ekrana bir pencere açılır. Bu
pencerede kuyularla alakalı düzenlemeler yapılabilir.düzenlemelerin ardından
aplly tıklanarak bir sonraki aşamaya geçilir.
Define
query constraints penceresinde apply’a tıklarız.
Ekrana kuyuların görüntüsü gelir.
Kuyular ekrana gelmesine rağmen
tabakaların renkleri aynıdır. Tabakara renk atadıktan sonra herbir tabaka daha belirgin olacaktır.
VERİLERİN SURPAC'E GİRİŞİ
Database->OpenNew’
e tıklanır.
Çıkan ekrana database’in ismini girerek apply
tıklanır
Apply
tıklandıktan sonra ddb dosyası oluşur ve ekrana yukarıdaki gibi bir pencere
açılır. Akabinde bu ekrandada apply’e tıklanır.
Apply tıkladığımızda choose database typ
penceresi açılır ve tekrar apply basılır.
Ekrana choose optional tables for new database penceresi
gelir, bu pencerede eklemek istediğiniz ek veriler sağ tıklayarak add’a basılır
ve ardından yeni girilecek verinin ismiyazılırak apply butonuna tıklanır.
Karşımıza veri tabanlarının ayarlarının
yapılacağı ekran gelir, buradan veri tabanında olmayan sütunu tıklayarak kaldırırız.
Suvey’de x, y,
z, değerleri olmadığı için tıklayarak çıkartırız.
Jeoloji veri tabanında x_from, y_from,
z_from, x_to, y_to, z_to, olmadığı için tıklayarak çıkartırız. Ayrıca lithology
ekranda olmadığı için alt bölmeye sağ tıklayarak lithology’i ekleriz.
Sample veri tabanında
x_from, y_from, z_from, x_to, y_to, z_to olmadığı için tıklayarak çıkartırız.
Ayrıca manyezitin tenör değerlerini gireceğimiz bölüm için mnyzt sütununu
ekleyerek tenör veri tabanını oluşturmuş oluruz.
Aplly tıklarız ve ….ddb dosyası oluşur; bu dosyayı kullanarak
not defteri olarak oluşturulan veri tabanını gerekli düzenlemeleri aşağıdaki
gibi yaparak programa aktarırız.
SURPAC TANITIM
Surpac piyasadaki en iyi madencilik bilgisayar uygulamalarından biridir surpac.
çizim yapmak için tasarlanmamıştır.
Yani üç boyutlu bir cisim çizeyim
derseniz surpac'dan çok daha kolay çizebileceğiniz bir yığın cad
bulursunuz. fakat eğer ben bir açık ocak tasarlayacağım diyorsanız bu
programın sizden tek istediği şey sondajlar.
Sondajların datalarını
programın anlayacağı dilde bir database oluşturarak verdiğinizde
programa hakimseniz bir saat içinde, cevherinizin yerlatındaki durumunu,
toplam rezervi ve yapılacak dekapajı miktarını rahatça bulabilmenize
imkan sağlar.
Türkiye'de bir çok maden işletmesi datamine veya
vulcan gibi türev programlar kullanmaktadır. daha basit ocaklarda ise
netcad gibi kullanılır.
surpac;
vulcan ve datamine ile kıyaslandığında öğrenilmesi daha zor fakat daha
çok iş yapan bir modelleme programıdır.
KESİT OLUŞTURMA ve REZERV HESABI
3. KESİT OLUŞTURMA ve REZERV HESABI
Ekranın alt tarafının sarı olduğu
görülür bu ise kesit alma işlemine başlana bileceğini gösterir. Kuyulardan
belirli bir hizaya göre kesit alınır. Kesit alabilmek için define section butonu
aktifken farenin sol tuşuna basılı tutarak belirli bir hizada kesit alınır
Öncelikle sondajlar açılarak ana ekrana
gelmesi sağlanır. Ardından define section butonu tıklanır.
Ekrana sondajların kesitleri
geldiğinde yukarıda görülen “change dis…” butonuna tıklanarak string rengi
seçilir. Renk seçiminde herbir sayı bir rengi temsil etmektedir.
String numarası seçildikten sonra
apply’e tıklanır. Çizim yapabilmek için “digitise a point at cursor location”
butonunu tıklarız.
Burada yapılan işlem herbir sondaj için
cevher tabakalarını birbirlerine baglayarak
sondajların arasındaki alanları tahmini olarak çıkartmaktır. Birden
fazla kesit çıkartarak kesitleri birbirine bağladığımızda cevherin üç boyutlu
şekli ortaya çıkar ve bu model bize cevherin hacmini verir. Hacimden cevherin
rezervini ortaya çıkartırız.
Rezervi hesaplayabilmek için
validation->validate object’i seçeriz cismin tamamını seçmiş oluruz. ve
ardından “set neighbours and validate objects” penceresi açılır rapor dosyası
için isim verilerek apply’e tıklanır. Ve rapor dosyası oluşur.
Hacim hesabı yapabilmek için
surfaces->volumes->report volume of solids yolu takip edilir.
Açılan pencereye hacim rapor
dosyasının ismini yazarak apply’e tıklanarak hacim hesaplanır.
KUYULARIN GÖRÜNTÜLENMESİ
2. KUYULARIN GÖRÜNTÜLENMESİ
Yapılacak bütün modellemeler de oluşturulan ddb dosyası kullanılacaktır. Kuyuların görüntülenmesi için database->display->drillholes yolu izlenir
Ekrana bir pencere açılır. Bu pencerede kuyularla alakalı düzenlemeler yapılabilir.
Düzenlemelerin ardından aplly tıklanarak bir sonraki aşamaya geçilir.
Yapılacak bütün modellemeler de oluşturulan ddb dosyası kullanılacaktır. Kuyuların görüntülenmesi için database->display->drillholes yolu izlenir
Ekrana bir pencere açılır. Bu pencerede kuyularla alakalı düzenlemeler yapılabilir.
Düzenlemelerin ardından aplly tıklanarak bir sonraki aşamaya geçilir.
Define
query constraints penceresinde apply’a tıklarız.
Ekrana kuyuların görüntüsü gelir.
Kuyular ekrana gelmesine rağmen
tabakaların renkleri aynıdır. Tabakara renk atadıktan sonra herbir tabaka daha belirgin olacaktır.
2.1. Tabakalara Renklerin Atanması
Display->drillhole
display styles’e tıklanır.
Aşağıdaki pencere
açılır. Bu pencerede tabakalara renkleri atamak için geology’ye tıklanır.
Geology nin alt dosyaları açılır buradan lithology’ye sağ tıklayarak add new
style basılarak oluşturulacak tabakanın ismi ve rengi belirlenir. Eklenecek
herbir tabaka için lithology’den aynı işleleri tekrarlayarak tabakalar atanır.
Apply tıklayarak tabaklara renklerini vermiş oluruz.
Display->drillholes tıklanır, gelen ekranda table bölmesi,
geology’ye field bölmesi lithology’ye getirilerek tabakaları üstteki gibi
renkli çıkması sağlanır.
SURPAC DA VERİ TABANI OLUŞTURMA
1. SURPAC DA VERİ TABANI OLUŞTURMA
Veri tabanı birçok programda oluşturulabilmektedir. Surpac da kullanacağız verileri not defterinde veya excel kullanılarak oluşturulabilir. Biz not defteri ile oluşturacağız. Oluşturacağımız not defteri verileri; collar table, survery table, geology table ve sample table dir.
Sondaj
verileri madencilik programları için en gerekli bilgilerden biridir. Programlar
bu verileri kullanarak cevherin 3 boyutlu şeklini, sondaj kesitlerini, cevherin
rezervini belirlemektedir. Bu programlarda asıl gaye rezervi belirlemektir.
Veri tabanı birçok programda oluşturulabilmektedir. Surpac da kullanacağız verileri not defterinde veya excel kullanılarak oluşturulabilir. Biz not defteri ile oluşturacağız. Oluşturacağımız not defteri verileri; collar table, survery table, geology table ve sample table dir.
1.1. Veri Tabanı Table
1.1.1. Collar Table
Kuyunun x, y, z, hole-id (kuyu
kimliği), max_depth (maksimum derinlik) gibi veriler girilerek oluşturulan veri
tabanıdır.
1.1.2. Survery Table
Kuyunun hole-id, depth (derinlik), dip
(eğim), azimuth (kuyunun kuzeyle yaptığı açı)
gibi verileri girilerek oluşturulan veri tabanıdır.
1.1.3. Geology Table
Kuyunun hole-id, depth_from, depth_to,
lithology (litholoji) gibi değerleri girilerek oluşturulan veri tabanıdır.
1.1.4. Sample Table
Kuyunun hole-id, depth_from, depth_to, sample_id,tenör”kalori,nem
oranı”, gibi değerlerinin girilmesiyle oluşturulan veri tabanıdır.
Modellemede kullanacağımız veri
tabanları eklerdedir.
1.2. Oluşturulan Veri Tabanlarının Programa Aktarılması
Database->OpenNew’ e tıklanır.
Çıkan ekrana database’in ismini girerek apply
tıklanır
Apply
tıklandıktan sonra ddb dosyası oluşur ve ekrana yukarıdaki gibi bir pencere
açılır. Akabinde bu ekrandada apply’e tıklanır.
Apply tıkladığımızda choose database typ
penceresi açılır ve tekrar apply basılır.
Ekrana choose optional tables for new database penceresi
gelir, bu pencerede eklemek istediğiniz ek veriler sağ tıklayarak add’a basılır
ve ardından yeni girilecek verinin ismiyazılırak apply butonuna tıklanır.
Karşımıza veri tabanlarının ayarlarının
yapılacağı ekran gelir, buradan veri tabanında olmayan sütunu tıklayarak kaldırırız.
Suvey’de x, y,
z, değerleri olmadığı için tıklayarak çıkartırız.
Jeoloji veri tabanında x_from, y_from,
z_from, x_to, y_to, z_to, olmadığı için tıklayarak çıkartırız. Ayrıca lithology
ekranda olmadığı için alt bölmeye sağ tıklayarak lithology’i ekleriz.
Sample veri tabanında
x_from, y_from, z_from, x_to, y_to, z_to olmadığı için tıklayarak çıkartırız.
Ayrıca manyezitin tenör değerlerini gireceğimiz bölüm için mnyzt sütununu
ekleyerek tenör veri tabanını oluşturmuş oluruz.
Aplly tıklarız ve ….ddb dosyası oluşur; bu dosyayı kullanarak
not defteri olarak oluşturulan veri tabanını gerekli düzenlemeleri aşağıdaki
gibi yaparak programa aktarırız.
Database -> ımport data ya
tıklayarak karşımıza gelen sayfada format file name kısmına yeni isim verilir
ve aplly’e tıklanır.
Ardından proje.dsc dosyası oluşur.
Aplly’i tıklayarak bir sonraki aşamaya geçeriz.
Açılan pencerede hangi veri dosyalarını oluşturduysak onları tıklayarak
gerekli ayarlamayar için alanlar oluşturmuş oluruz. Aplly’i tıklayarak bir
sonraki adıma geçeriz.
Collar dosyası oluşturulurken hole_id,
x, y, z, max_depth, verilerini girmiştik girdiğimiz verileri tıklayarak collar
dosyasındaki verilerin neler olduğunu programa tanıtmış oluruz. Akabinde colar
dosyasındaki veri sıralamasına göre aşağıdaki gibi numaralar verilerek collar
dosyasındaki sıralamaya uygun bir şekilde
verileri düzenlemiş oluruz. Sırasıyla
diğer survey, geology, sample, dosyalarınıda programa içeriklerine uygun
şekilde tanıtırız ve aplly’e basarız.
Burada dikkat etmemiz gereken şey tik
attığımız veriler veri dosyalarında bulunan verilerdir. Tik atmadıklarımız
veriler ise veri dosyası içerisinde bulunmayan verilerdir.
Açılan pencerede yapmamız gereken,
collar bölmesinin karşısına, oluşturduğun collar dosyasını kayıtlı olduğu
yerden eklyerek veri dosyasını programa aktarmaktır. Aynı şekilde diğer veri
dosyalarınıda programa aktararak aplly’e tıklarız ve database’i oluşturmuş oluruz. Ardından ekrana
rapor dosyası gelir.
Eğer veri dosyalarında herhangibir yanlışlık varsa rapor dosyasında
uyarı verir.

